ΕΟΚΑ vs. TMT: Μια Σύγκριση των Αποχαρακτηρισμένων Εγγράφων των ΗΠΑ

ΕΟΚΑ vs. TMT: Μια Σύγκριση των Αποχαρακτηρισμένων Εγγράφων των ΗΠΑ (1955–1959)

Η βασική διαφορά στην αντίληψη των ΗΠΑ ήταν ότι η ΕΟΚΑ ήταν ο πρωταρχικός παράγοντας αποσταθεροποίησης που πολεμούσε το Ηνωμένο Βασίλειο και απειλούσε το ΝΑΤΟ, ενώ η ΤΜΤ ήταν η αντιδραστική δύναμη που παγίωσε τη διακοινοτική και τουρκική διάσταση της κρίσης.

Χαρακτηριστικό	ΕΟΚΑ (Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών)	ΤΜΤ (Türk Mukavemet Teşkilatı)
Κύριος Στόχος	Ένωση (με την Ελλάδα). Τερματισμός της βρετανικής αποικιοκρατίας.	Διχοτόμηση (Taksim). Άμυνα της τουρκοκυπριακής κοινότητας.
Χαρακτηρισμός από ΗΠΑ	Τρομοκρατική/Αντάρτικη Οργάνωση. Η πηγή της αρχικής πολιτικής κρίσης.	Τρομοκρατική Οργάνωση. Η πηγή της κλιμακούμενης διακοινοτικής βίας.
Βασική Ηγεσία	Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ' (Πολιτικός Ηγέτης). Συνταγματάρχης Γεώργιος Γρίβας (Στρατιωτικός Διοικητής).	Κυρίως Τούρκοι αξιωματικοί (που στέλνονταν κρυφά από την Τουρκία), παρέχοντας διοίκηση και έλεγχο.
Φύση Εκστρατείας	Αντιαποικιακός αγώνας που εξελίχθηκε σε κίνημα κατά των Ελληνοκύπριων συνεργατών και των Τουρκοκυπρίων.	Αντιδραστική άμυνα που εξελίχθηκε σε οργανωμένες επιθέσεις κατά Ελληνοκυπρίων και δυνάμεων προσκείμενων στον Μακάριο, ειδικά μετά το 1958.
Εξωτερική Υποστήριξη	Ελλάδα (Επίσημη άρνηση, αλλά σαφής ηθική και πολιτική υποστήριξη. Λαθραία εισαγωγή όπλων).	Τουρκία (Αναγνωρισμένη άμεση υποστήριξη πληροφοριών, όπλων και στρατιωτικής ηγεσίας).
Επιπτώσεις σε ΗΠΑ/ΝΑΤΟ	Ο αρχηγός της κρίσης που αποσταθεροποίησε τη Νότια Πτέρυγα του ΝΑΤΟ θέτοντας το Ηνωμένο Βασίλειο εναντίον της Ελλάδας.	Η δύναμη που παγίωσε τη διάσπαση Ελλάδας-Τουρκίας και κατέστησε μια πολιτική λύση (εκτός της διχοτόμησης) σχεδόν αδύνατη.
Χειρισμός από ΗΠΑ	Διπλωματική πίεση στην Ελλάδα να καταδικάσει την «τρομοκρατία» και στο Ηνωμένο Βασίλειο να βρει πολιτική λύση.	Θεωρήθηκε ως επιπλοκή που εγγυήθηκε την κεντρική εμπλοκή της Τουρκίας σε οποιαδήποτε τελική διευθέτηση.

Βασικά Συμπεράσματα από τα Αρχεία των ΗΠΑ

1.     Συμμετρία στις Τακτικές, Ασύμμετρο Αίτιο: Και οι δύο ομάδες θεωρήθηκαν ότι χρησιμοποιούσαν την «τρομοκρατία», αλλά η ΕΟΚΑ ήταν η επιθετική ομάδα που στόχευε στην απομάκρυνση της αποικιακής δύναμης, ενώ η ΤΜΤ ήταν η αμυντική/αντιδραστική ομάδα που στόχευε στην αποτροπή του αποτελέσματος της επιτυχίας της ΕΟΚΑ.

2.     Εστίαση στο ΝΑΤΟ: Η ανησυχία των ΗΠΑ επικεντρωνόταν συνεχώς στις επιπτώσεις για τη συμμαχία του ΝΑΤΟ. Και οι δύο οργανώσεις, μέσω των αντίθετων στόχων τους, απείλησαν τελικά τη σταθερότητα ολόκληρης της περιοχής και την κύρια αμυντική δομή των ΗΠΑ.

 

Αναζήτηση, συλλογή πληροφοριών και μετάφραση: Βίκτωρ Καραγιάννης

Επεξεργασία κειμένου (Τ.Ν)